| Powłoka
cynkowa powstała podczas procesu ocynkowania detali
lub konstrukcji musi spełniać wymagania określone
w normie PN - EN ISO - 1461 "Powłoki cynkowe
nanoszone na stal metodą zanurzeniową (cynkowanie
jednostkowe) - wymagania i badania", która
jest tłumaczeniem niemieckiej wersji językowej
EN ISO 1461:1999, stanowiącej wprowadzenie międzynarodowej
ISO 1461:1999.
Skrót EN oznacza - Europaische Norm (European
Standard), czyli, że dokument, który został
wyszczególniony powyżej, jest jednocześnie norma
europejską. Skrót EN ISO oznacza, że dokument
ten jest jednocześnie normą europejską oraz
normą międzynarodową.
Co daje nam norma:
- Określa czym jest cynkowanie ogniowe - "Cynkowanie
ogniowe jest formowaniem powłoki cynku i/
lub stopów cynk-żelazo na produktach żelaznych
i stalowych poprzez zanurzenie przygotowanej
stali lub żeliwa w stopionym cynku",
- Określa grubość powłok w zależności od grubości
materiału, z którego wykonane zostały elementy
przeznaczone do cynkowania (zgodnie z PN-EN
ISO 1461),
- Określa grubości powłoki na stalowych elementach
gwintowanych, które zostały ocynkowane w procesie
cynkowania ogniowego z odwirowaniem:
Określenie grubości powłok w zależności od
grubości materiału, z którego wykonane zostały
elementy przeznaczone do cynkowania (zgodnie
z PN-EN ISO 1461):

Określenie grubości powłoki na stalowych elementach
gwintowanych, które zostały ocynkowane w procesie
cynkowania ogniowego z odwirowaniem:




Element ocynkowany po obróbce
wykończeniowej z usuniętymi nadlewami i soplami
Najważniejsze uwagi dotyczące powierzchni elementów
i konstrukcji ocynkownych (powłoki cynkowej):
- powierzchnia powłoki musi być wykonana w
sposób ciągły i musi być pozbawiona wad, które
uniemożliwiają lub znacznie ograniczają własności
użytkowe ocynkowanego elementu,
- dopuszczalne jest występowanie nadlewów
cynku w miejscach wycieku cynku,
- powierzchnia ocynkowanego elementu musi
być pozbawiona dużych i ostrych nadlewów cynku
w postaci wiszących sopli,
- wszystkie grube i nie dające się łatwo usunąć
nadlewy w postaci tzw. falbanek muszą zostać
usunięte w procesie obróbki wykańczającej
po ocynkowaniu ogniowym,
- większość dostępnych gatunków stali przedstawionych
w normach PN-88/H-84020 i PN-86/H-84018 można
ocynkować ogniowo, jednak jakość uzyskanej
powłoki cynkowej (połysk, gładkość, grubość,
przyczepność) jest różna i zależy od składu
chemicznego stali, w szczególności od zawartości
w niej krzemu (Si), węgla (C) i fosforu (P).
Zawartość krzemu (Si) i węgla (C)
w stali nie powinna przekraczać łącznie 0,5%,
a zawartość krzemu nie powinna zawierać się
w przedziale od 0,03% do 0,12% oraz powyżej
0,3%, gdyż wówczas obserwuje się tzw. efekt
Sandelina - powłoka cynkowa staje się matowo-szara
i chropowata, nierównomierna, mało przyczepna
i krucha.
W przypadku gdy w stali zawarty jest fosfor,
należy obliczyć wartość ekwiwalentu Esi =
Si+2,5xP (gdzie Si i P oznacza procentowe
zawartości krzemu i fosforu w stali). Wartość
ekwiwalentu Esi musi również spełniać wymogi
jak wyżej dla (Si),
- w przypadku gdy element lub konstrukcja
przeznaczona do cynkowania ogniowego wykonana
jest z różnych rodzajów stali (niejednorodna
struktura powierzchni zewnętrznej, różnice
w składzie chemicznym) powłoka cynkowa po
ocynkowaniu może w znacznym stopniu być zróżnicowania
na jednym elemencie lub konstrukcji (mieć
różny wygląd i różną grubość),
- przy przedmiotach niewłaściwie skonstruowanych
pod względem przygotowania do cynkowania ogniowego,
może dojść do występowania lokalnych zapowietrzeń,
wycieków resztek z procesu trawienia, które
tworzą brązowo - rdzawe zacieki na powłoce
cynkowej,
- tzw. "biała rdza" (biały
korozja) na powłoce cynkowej nie
stanowi usterki i nie stanowi tym samym podstawy
do reklamacji. W tym przypadku ważne jest
prawidłowe przechowywanie "świeżo"
ocynkowanych elementów (zadaszona konstrukcja,
która zapewni ochronę przed deszczem, śniegiem,
gromadzeniem wilgoci na "świeżo"
ocynkowanych elementach),
- w przypadku termicznego odkształcenia elementów
w procesie cynkowania ogniowego, w wyniku
wyzwolenia naprężeń wewnętrznych, ocynkownia
nie ma obowiązku prostowania takich elementów
(jednak dbając o jakoś świadczonych usług,
wszędzie tam, gdzie jest to tylko możliwe,
po konsultacji i po uzgodnieniach z klientem,
do cynkowania ww. elementów stosujemy cynkowanie
w odpowiednio do tego przygotowanych przyrządach),
- w profilach zimno formowanych wystąpić mogą
zgrubienia powłoki w postaci pasków.
- zalanie cynkiem małych otworów na elementach
przeznaczonych do cynkowania jej zazwyczaj
następstwem niezachowania w procesie projektowania
odpowiednich proporcji odnośnie średnicy otworu
i grubości materiału.

Przykładowe elementy ocynkowane
po konsultacji technologicznej z ocynkownią.

Elementy ocynkowane z widoczną
różnicą w wyglądzie powłoki cynkowej (jaśniejszy
wygląd stopy) - różne rodzaje stali i "duża"
zawartość krzemu w profilu z otworami

Właściwe składowanie "świeżo"
ocynkownych elementów

Właściwe składowanie "świeżo"
ocynkownych elementów

Elementy ocynkowane po konsultacji
technologicznej z ocynkownią
Zakładowe świadectwo jakości
Zgodnie z postanowieniami normy PN - EN ISO
- 1461 każdy wykonawca powłoki cynkowej, zawsze
kiedy jest to wymagane przez zleceniodawcę,
powinien wystawić świadectwo wykonania powłoki
zgodnie z normą.
Informacje, które musi podać lub o
które może zostać czasami poproszony Zleceniodawca:
1. Skład stali,
2. Identyfikacja krytycznych obszarów,
3. Próbka, która pokazuje wymaganą jakość powłoki,
4. Wymagania w zakresie szczególnych grubości
powłok,
5. Specjalne wymagania renowacyjne,
6. Informacje, czy ocynkowane części powinny
być obrabiane dodatkowo lub / czy będą dodatkowo
pokrywane lakierową,
7. Uzgodnienia dotyczące odbioru jakościowego
ocynkowanych elementów.
Szczegółowe informacje o powłoce cynkowej znajdziecie
państwo w dziale POWŁOKA
CYKOWA - charakterystyka i właściwości
|